400 jaar Jan Steen start met onthulling bijzonder schilderij en opening van experience

WARMOND, 2 april 2026 – Vanmiddag ging in Warmond het Jan Steenjaar van start. Warmond viert dat de 17e eeuwse schilder, die enige jaren in het dorp woonde, 400 jaar geleden werd geboren. Ook in Leiden wordt er feest gevierd. Foto’s Henk Keijzer

Burgemeester Carla Breuer trok een dik rood lint weg dat over de toegangstrap liep van galerie Het Oude Raadhuis. Dat gebeurde in aanwezigheid van Jan Steen en diens vrouw Grietje. Daarmee opende zij een expositie waar lokale kunstenaars speciaal gemaakte werken tonen, geïnspireerd op het werk van Jan Steen. Alleen dit weekend, van 3 tot en met 6 april, staat in die expositie ook een bijzonder schilderij, waar Breuer als eerste langsliep. Het is een klein werk van Jan Steen dat niet eerder in het openbaar werd getoond: “De Spinster” oftewel “Zittende vrouw met haspel” uit 1662. Het schilderijtje bevindt zich sinds 1953 in een particuliere collectie en is speciaal voor dit weekend uitgeleend. Het is apart verzekerd en er staat een beveiliger naast. Buiten de openingstijden van de galerie wordt het schilderij elders in een kluis opgeslagen. Als je het dit weekend wilt zien kun je een tijdsslot reserveren op de website van Het Oude Raadhuis.

Wat een stunt
In haar speech zei burgemeester Breuer: “Wat een stunt weer in Warmond, het is een echte Jan Steen”. Wethouder cultuur Elsbeth Koek had gouden tasjes bij zich met een cadeau voor een aantal mensen dat hard had gewerkt aan de totstandkoming van het Jan Steenjaar. Voor hen allen was er borstbeeldje van Jan Steen, 3-D geprint door het technolab van het Rijnlands Lyceum.

Spinnende dames en kinderkunst
Om de sfeer te verhogen zat een aantal dames wol te spinnen in de kelder van Het Oude Raadhuis. Aan de wanden van de kelder hangt overigens ook een expositie. En wel van zelfportretten die leerlingen van de basisschool in Warmond eerder dit jaar hebben gemaakt onder leiding van de kunstenares Nicoline Heemskerk. Jan Steen maakte een aantal zelfportretten en de leerlingen hadden de opdracht zichzelf te portretteren op de manier waarop Jan Steen dat ook deed. Met een spiegel. “Je tekent een ei met een lijn erdoor en dan moeten de ogen in het midden en daaronder de neus en de mond”, zo vertelt een van de jeugdige kunstenaars over de wijze waarop je een portret maakt.

Jan Steen Experience
Voorafgegaan door een accordeonist, vertrokken de genodigden na de vernisage vanaf de galerie op het pleintje bij de pomp naar de Jan Steen Experience op de Gemeentehaven. Daarbij passeerde men de lege sokkel van het vorig jaar gestolen borstbeeld van Jan Steen. Er is inmiddels een nieuwe bronzen versie in de maak die in de loop van dit Jan Steenjaar zal worden geplaatst. Waarschijnlijk over een maand of twee.

Aangekomen bij de experience, een interactieve multimediale beleving, stapten de genodigden letterlijk in de wereld van de meesterschilder. Vanaf morgen kan iedereen die sprong in de tijd maken. Je komt in zijn werkplaats terecht en vindt er de verhalen achter zijn kwajongensstreken en de symboliek van zijn schilderijen. De experience is te bewonderen in het speciaal daarvoor omgebouwde VVV-kantoor. De interactieve beleving is ook onderdeel van de Jan Steenwandelingen. De voice-over van de experience klinkt bekend. Het is Juf Ank (Ilse Warringa) uit De Luizenmoeder. Zeventig lokale ondernemers werkten mee aan de realisatie van dit project.

Leven in de brouwerij
Het waren vandaag de eerste activiteiten in Warmond rond Jan Steen. Het wordt een jaar vol lezingen, wandelingen en culturele evenementen. Dit alles onder het motto “400 jaar Jan Steen, Leven in de Brouwerij”. Die uitdrukking “Leven in de Brouwerij” is aan Jan Steen gekoppeld vanwege een legendarisch verhaal over zijn mislukte brouwerij waar hij levende eenden in losliet. Er zijn overigens meer uitdrukkingen aan Jan Steen verbonden. Denk aan “Een huishouden van Jan Steen” en “Zo de ouden zongen, zo piepen de jongen” oftewel kinderen nemen het gedrag van hun ouders over.

Schildersvrienden van Jan Steen
Zaterdag is er alweer een activiteit. Dan wordt in het onderkomen van Warmelda, de Roekenhof, een tentoonstelling geopend over de tijdgenoten van Jan Steen. Die tentoonstelling, genaamd “De schildersvrienden en familie van Jan Steen”, neemt je mee in de artistieke rijkdom in die 17e eeuw. De expositie vertelt niet allen het verhaal van Jan Steen, maar ook van Jan van Goyen, Frans van Mieris en andere tijdgenoten.
In Leiden wordt het  geboortejaar van Steen ook gevierd. Vanochtend werd in Museum de Lakenhal een grote expositie geopend met werken van de schilder. Daarnaast is in de Pieterskerk het graf van Jan Steen te bezoeken.

Voor meer informatie en eventuele tickets rond de festiviteiten in Warmond en Leiden kun je terecht op de volgende sites:
Algemeen programma: www.destrekenvanjansteen.nl
Warmelda: warmelda.nl
Het Oude Raadhuis van Warmond: www.hetouderaadhuisvanwarmond.nl
Museum De Lakenhal: www.lakenhal.nl
De Pieterskerk: www.pieterskerk.com