VOORHOUT, 4 mei 2021 – In het looppad voor de Plus supermarkt glanst een struikelsteen ter herinnering aan Dr. Fritz Hirschfeld. Hij was een in Auschwitz vermoorde joodse bewoner van Huize St. Agnes.
Vorig jaar heeft de Historische Kring Voorhout (HKV) een speciale uitgave van Dwars Op bij alle inwoners van Voorhout bezorgd. In dit tijdschrift, ‘Opdat We Niet Vergeten’, zijn de korte levensbeschrijvingen opgenomen van alle slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog die een band met Voorhout hadden. In de voorbereiding voor deze uitgave werd de werkgroep geconfronteerd met joodse inwoners van Voorhout, die eerder niet bekend waren.
Er waren zes joodse leerlingen van de BNS die na de sluiting van het internaat, kort na het begin van de bezetting, naar huis zijn gestuurd. Maar Voorhout blijkt daarnaast nog twee joodse inwoners gehad te hebben, gehuisvest in Huize St. Agnes. Beide inwoners waren keurig ingeschreven in de gemeentelijke administratie. Eén van hen, Dr. Fritz Hirschfeld werd uiteindelijk in Westerbork geïnterneerd, vervolgens naar Theresienstadt gestuurd en uiteindelijk in Auschwitz vermoord.
Vorig jaar waren er al plannen om een lezing te verzorgen over het leven van Fritz Hirschfeld en een struikelsteen te plaatsen. Dat kon, zoals zoveel 75 jaar Herdenking en Bevrijding projecten, geen doorgang vinden. Besloten is om dit jaar in aanloop naar 4 mei Fritz Hirschfeld alsnog te herdenken. Vrijdagavond is in de St. Bartholomeuskerk een presentatie verzorgd over de jeugd, de opleiding, het beroep en de oorlogsgeschiedenis van deze Duits-Joodse rechter uit Potsdam. Een beperkt aantal personen heeft de lezing lijfelijk bij kunnen wonen. Anderen konden de lezing via een Zoom-verbinding thuis digitaal volgen.
Zaterdagmorgen 1 mei is door een klein gezelschap een struikelsteen geplaatst ter hoogte van de ingang van het voormalige Huize St. Agnes. Vooraf was er een korte duiding van zijn leven, terwijl burgemeester Carla Breuer benadrukte hoe belangrijk het is om de geschiedenis te blijven vertellen. De voorzitter van de HKV, Cok van Steijn zette vervolgens de steen in het trottoir. Burgemeester Breuer en Ton Wolvers, voorzitter van de OVV, plaatsten daarna bloemen. Tenslotte werd de Kaddisj ten gehore gebracht, het rouwgebed dat in de joodse cultuur gebeden wordt voor de overledenen.
De struikelsteen glanst nu in het looppad voor de Plus winkel. Voor de voorbijgangers, ter herinnering aan Fritz Hirschfeld die in Nederland en Voorhout bescherming en veiligheid zocht. Dat hebben we hem niet kunnen bieden en hij werd vervolgens omgebracht. De steen dient ook als waarschuwing voor de verschrikkingen die mensen elkaar kunnen aandoen en waarvoor we waakzaam dienen te blijven. Vrijheid is immers niet vanzelfsprekend en moet doorgegeven worden.
Kolping monument
Ook dit jaar is door de voorzitters van de Oranje Vereniging Voorhout (OVV) en de Historische Kring Voorhout (HKV) een bloemenhulde gebracht aan de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Op het Raadhuisplein in Voorhout gebeurt dit op initiatief van de gemeente en onder leiding van de burgemeester. Maar Voorhout kent nog enkele andere monumenten en plaatsen van herdenking.
In navolging van het eerbetoon dat in 2020 werd gebracht is ook dit jaar het Kolping monument bezocht. Deze herdenkingszuil werd in 1947 opgericht door de vrienden van Vader Kolping, een lokale vereniging van jonge mannen waarvan vier leden slachtoffer zijn geworden van het oorlogsgeweld. Het monument dat oorspronkelijk voor het parochiehuis (nu Cheers) stond, heeft tegenwoordig een plaats naast de St. Bartholomeuskerk, nabij de ingang van het kerkhof. Na de bloemenhulde werd een moment stilte in acht genomen.
Op de Nederland Hervormde begraafplaats bevinden zich de oorlogsgraven van Boudewijn Jacob Timmers en Gerrit Jacob van Rheenen, die allebei tijdens en na de Duitse inval zijn omgekomen. De graven lagen er vorig jaar nog slecht bij; de grafstenen waren gebroken en verweerd. De gemeente Teylingen en de Protestantse Gemeente Voorhout hebben de stenen laten restaureren. De breuken zijn gelijmd, de stenen verstevigd en de letters aangescherpt zodat ze beter leesbaar zijn. Op 9 december jl. hebben de burgemeester en de voorzitter van de Kerkenraad de grafakte getekend. Hierin zijn de grafrechten voor de komende tien jaar ter beschikking gesteld aan de gemeente. Zo zijn de grafrechten geborgd en blijven de graven voor de gemeenschap van Voorhout behouden
Door de voorzitters van OVV en HKV werden bloemen op de twee graven geplaatst en een minuut stilte in acht genomen. Uit respect en in herinnering aan degenen die hun leven gaven voor de verdediging van het vaderland.