SASSENHEIM, 27 juli 2026 – Het college van burgemeester en wethouders van Teylingen gaat door het stof rond de omstreden verbouwing van rijksmonument Het Oude Koningshuys. In antwoord op 34 kritische vragen van oppositiepartij Teylingen Met Elkaar (TME) erkent de gemeente dat zij de eigenaar van het pand onjuist heeft geïnformeerd over de vergunningsplicht. Momenteel onderzoekt de gemeente of de zonder vergunning uitgevoerde werkzaamheden alsnog gelegaliseerd kunnen worden. (Foto: Stichting Oud Sassenheim.)
De kwestie rondom de Wilhelminalaan 13 speelt al enige tijd. Bij het zeventiende-eeuwse pand is onder meer een opvallende dichte toegangspoort geplaatst en een zwembad in de tuin aangelegd. Al snel rees de vraag of hiervoor wel de juiste papieren waren aangevraagd. Het college bevestigt nu zwart op wit: er is inderdaad sprake van niet-vergunde bouwkundige ingrepen aan zowel het interieur als het exterieur van het rijksmonument.
Foutieve informatie
De oorzaak daarvan ligt bij de gemeente zelf. Het college geeft toe dat er vanuit de gemeente onjuiste informatie is verstrekt. “Ten aanzien van de bouwkundige ingrepen aan de buitenkant is aangegeven dat deze niet vergunningsplichtig zijn,” schrijft het college. “Wij onderkennen dat deze mededeling geen juiste weergave is geweest.” Voor aanpassingen in de tuin van een rijksmonument is namelijk wel degelijk een omgevingsvergunning nodig. De gemeente heeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) in maart van dit jaar al op de hoogte gesteld van deze misstap.
Voor de werkzaamheden aan het interieur heeft de gemeente een handhavingsverzoek ontvangen. Een ambtenaar van de gemeente heeft daarop de werkzaamheden bekeken en heeft de eigenaar vervolgens ten onrechte meegedeeld dat er geen omgevingsvergunning nodig zou zijn. Door deze fout van de gemeenteambtenaar zijn de juridische mogelijkheden voor de gemeente om alsnog handhavend op te treden zeer beperkt. Bovendien is niet meer vast te stellen welke cultuurhistorische waarden in het interieur aanwezig waren vóór aanvang van de verbouwing. Volgens de eigenaar zijn er overigens geen monumentale onderdelen aangetast. En inpandige wijzigingen zijn alleen vergunningsplichtig als dat wel het geval is. De plannen om een draagmuur te verwijderen, waarvoor de eigenaar wel vooraf een verzoek had ingediend, zijn na een ‘nee’ van de gemeente niet doorgegaan.
Legalisatie
De vraag is nu wat de consequenties zijn voor de al voltooide verbouwing. De eigenaar heeft inmiddels alsnog een vergunning aangevraagd voor de dichte toegangspoort, die momenteel door de gemeente wordt beoordeeld. Voor de overige ingrepen in en rondom de tuin loopt op dit moment een zogenaamd ‘legalisatieonderzoek’. Dit betekent dat de gemeente toetst of de aanpassingen, als ze wél netjes vooraf waren aangevraagd, vergund zouden zijn. Pas als blijkt dat legalisatie niet mogelijk is, zal de gemeente overgaan tot handhaving en moet de situatie mogelijk worden teruggedraaid.
Heemschut
De landelijke Erfgoedvereniging Heemschut, die eerder een dringend handhavingsverzoek indiende om het monument weer in de oude staat te herstellen, moet de uitkomst van dit onderzoek afwachten. Het college benadrukt dat zij pas een besluit op dit verzoek neemt zodra duidelijk is of legalisatie mogelijk is of niet. De erfgoedwaakhond zal hierbij de kans krijgen om een zogenoemde zienswijze (een officiële reactie) in te dienen.
Ondanks de gemaakte fouten laat het college aan de gemeenteraad weten van mening te zijn dat de afdelingen Vergunningen en Bouw- en Woningtoezicht “voldoende toegerust zijn om haar rol en taak adequaat uit te kunnen oefenen.”
Lees ook:
Politiek en Erfgoedvereniging Heemschut eisen actie bij Oude Koningshuys
Stichting Oud Sassenheim eist herstel van open zicht op Het Oude Koningshuys